02.11.2026
Rus makamları tarafından terörizmle suçlanan, İnguşetya doğumlu 20 yaşındaki Magomed-Amin Gatagazhev, Hırvatistan'daki cezaevinden serbest bırakılmasından yalnızca dört ay sonra Bosna Hersek'te gözaltına alındı. İltica başvurusuyla ilgili karar beklerken ailesiyle birlikte Bosna Hersek'te yaşıyordu.
Olay, Radio Free Europe/Radio Liberty'nin Balkan Servisi tarafından haberleştirildi.
15 Ekim'de Bosna Hersek'teki bir mahkeme, genç adamın geçici tutukluluk hâlinin devamına karar verdi. Rus makamları, Gatagazhev'in Suriye'de bir terör örgütüne ve yasa dışı silahlı gruplara katıldığını iddia ediyor. Ailesi ise bu suçlamaları reddediyor ve Rusya'ya geri gönderilmesinin hayatını tehlikeye atacağından endişe ediyor.
Aileden bir kadın, kimliğinin açıklanmaması koşuluyla Radio Free Europe/Radio Liberty'nin Balkan Servisi'ne yaptığı açıklamada, Gatagazhev'in henüz sekiz yaşındayken, 2014 yılında annesiyle birlikte Rusya'dan ayrıldığını ve daha sonra Türkiye'de eğitim gördüğünü söyledi. Kadına göre Gatagazhev hiçbir zaman Suriye'ye gitmedi ve aile bunu kanıtlamaya hazır.
Kadın şu ifadeleri kullandı:
“Rus makamlarının inandırıcı hiçbir kanıta sahip olmadığına inanıyoruz. Rusya'ya iade edilmesi hâlinde hayatının ve güvenliğinin tehlikeye girmesinden korkuyoruz.”
2025 sonbaharında Gatagazhev, Interpol bildirimi üzerine Hırvatistan'da gözaltına alındı. Başlangıçta Rusya'ya iadesine onay verildi ancak Dubrovnik'teki bir mahkeme daha sonra bu kararı bozarak iade işlemini durdurdu.
9 Haziran 2026'da, yaklaşık sekiz ay tutuklu kaldıktan sonra serbest bırakıldı. Ardından iltica başvurusunda bulunmak üzere Bosna Hersek'e gitti.
Gatagazhev'i temsil eden, Saraybosna merkezli insan hakları kuruluşu Vaša prava (Haklarınız), iltica başvurusunun 9 Ekim'de resmen kayda alınmasının planlandığını bildirdi. Ancak başvurunun kayda alınmasından bir gün önce akşam saatlerinde gözaltına alındı ve Doğu Saraybosna'daki bir göçmen merkezine götürüldü. Mahkeme kararının ardından ise Vojkovići'deki devlet cezaevine nakledildi.
Mahkeme, 15 Ekim'deki duruşmada iade koşullarının oluşup oluşmadığının ele alınmadığını özellikle vurguladı ve iltica başvurusunun yargılama sürecinde dikkate alınacağını belirtti.
Savunma avukatı Rijad Kapo, davanın, Gatagazhev'in daha önce Hırvatistan'dan Rusya'ya iade edilmesi girişiminde kullanılan aynı Rus tutuklama emrine dayandığını açıkladı. Söz konusu tutuklama emri, Gatagazhev henüz 16 yaşındayken, Ekim 2022'de çıkarılmıştı.
Bosna Hersek yasalarına göre, bir iade talebinin değerlendirilebilmesi için Rus tarafının resmî talebini ve destekleyici belgelerini Adalet Bakanlığına sunması gerekiyor. Ancak Bakanlık, Radio Free Europe/Radio Liberty'nin Balkan Servisi'ne yaptığı açıklamada böyle bir talep almadıklarını ve Gatagazhev'in isimlerinin yer aldığı ilgili kayıtlarında bulunmadığını bildirdi.
20 Ekim'de Rus tarafı, gerekli belgelerin henüz hazırlanmakta olduğunu belirterek Gatagazhev'in gözaltı süresinin 40 güne uzatılmasını talep eden bir yazı gönderdi. Bu bilgiyi, avukatlara dayandırarak Çeçen insan hakları aktivisti Roza Dunaeva, Kavkaz.Realii'ye aktardı.
Rus makamlarının Hırvat yetkililere sunduğu belgelerde, Gatagazhev'in henüz 13 veya 14 yaşındayken silahlı bir gruba katıldığı iddia edilmişti.
Memorial insan hakları kuruluşunun savunucuları, Moskova yönetiminin bu suçlamaları destekleyecek herhangi bir kanıt sunamadığına ve savunma makamının dava dosyalarına erişiminin engellendiğine dikkat çekti.
Rusya'da Magomed-Amin'in kız kardeşi Leila Gatagazheva da yargılamayla karşı karşıya kaldı. Çocuk yaşta Suriye'ye götürülen Leila, daha sonra Irak'ta bir cezaevine düştü. Haziran 2023'te Rusya'ya iade edildi ve terörizmle bağlantılı suçlamalar yöneltildi. Ancak daha sonra bazı kısıtlamalara tabi tutulmak kaydıyla serbest bırakıldı.
Temmuz 2024'te Magomed-Amin Gatagazhev ve Leila Gatagazheva, Rusya Federal Mali İzleme Servisi'nin (Rosfinmonitoring) teröristler ve aşırılık yanlıları listesine eklendi.
Kaynak: https://newdosh.media/en/news/urozencu-ingusetii-vnov-grozit-ekstradicia-v-rossiu-teper-iz-bosnii
