08.10.2021
Rusya'nın “Novaya Gazeta”sı yolsuzluk ve hak ihlalleri konusundaki araştırma raporlarıyla tanınıyor. Gazeteciler için dünyanın en tehlikeli yerlerinden biri olarak gösterilen bir ülkede, haberciliği uluslararası övgüler kazandı ama aynı zamanda muhabirlerini de oldukça büyük bir tehlikeye attı.
Yayının altı gazetecisi ve katkıda bulunanı 2000'den beri öldürülürken, diğerleri de saldırıya uğradı.
Gazetenin 1993 yılında kurulmasına yardımcı olan ve uzun süredir genel yayın yönetmeni olarak görev yapan Dmitry Muratov, Filipinli-Amerikalı gazeteci Maria Ressa ile birlikte 8 Ekim 2021'de Nobel Barış Ödülü'ne layık görüldü.
Norveç Nobel Komitesi, cinayetlere ve tehditlere rağmen, Muratov'un "gazetenin bağımsız politikasından vazgeçmeyi reddettiğini" ve "gazetecilerin profesyonel ve yazılı kurallara uydukları sürece istedikleri her şey hakkında istedikleri her şeyi yazma haklarını ve gazeteciliğin etik standartlarını tutarlı bir şekilde savunduğunu" söyledi.
1) Temmuz 2000'de Novaya Gazeta editörü Igor Domnikov, Moskova'da yaşadığı apartmanın girişinde bir saldırgan tarafından defalarca ağır bir cisimle kafasına vurulduktan aylar sonra öldü.
Domnikov kültür ve eğitim konularını ele aldı. Meslektaşları, katilinin onu petrol endüstrisindeki yolsuzluğu araştırdıktan sonra tehdit edilen başka bir Novaya Gazeta muhabiriyle karıştırmış olabileceğini söylüyor. İki muhabir aynı binada yaşıyordu.
2) Novaya Gazeta editörü Yuri Shchekochikhin, 2003 yılında radyoaktif zehirlenme sonucu olduğundan şüphelenilen gizemli bir hastalık sebebiyle öldü. 1999'da Moskova ve diğer şehirlerdeki bir dizi apartman bombalama olayına Rus güvenlik servislerinin olası katılımını araştırıyordu. (Bahsedilen bombalı saldırılar, Moskova tarafından Çeçenistan'ın ikinci kez işgalinde sebep olarak gösterilmişti - KAFHAK)
3) Novaya Gazeta'nın araştırmacı muhabiri Anna Politkovskaya, 7 Ekim 2006'da Moskova'nın merkezindeki apartmanının asansöründe vurularak öldürüldü. Rusya'daki üst düzey yolsuzlukları ve Kuzey Kafkasya'daki Çeçenistan Cumhuriyeti'nde yaşanan hak ihlallerini ortaya çıkaran Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin'e muhalif bir kadındı.
4) Novaya Gazeta muhabiri Anastasia Baburova ve Rus insan hakları avukatı Stanislav Markelov, Ocak 2009'da Moskova'da bir basın toplantısından çıkarken vurularak öldürüldüler.
Markelov ve Baburova, Rus Ordusunun Çeçenya'daki en kötü şöhretli suistimal vakalarından bazılarını açığa çıkarmıştı.
5) Novaya Gazeta'ya sık sık katkıda bulunan ödüllü gazeteci ve insan hakları aktivisti Natalia Estemirova, Temmuz 2009'da Grozni'de kaçırıldı ve saatler sonra vurularak ölü bulundu. O sırada, Çeçenya'daki "son derece hassas" insan hakları ihlal vakaları üzerinde çalıştığı söyleniyordu.
6) 2017'de muhabir Yulia Latynina'nın evine ve arabasına bilinmeyen kimyasallar serpildi. Aynı yıl gazete, içinde bilinmeyen beyaz bir toz bulunan ve daha sonra zararsız olduğu anlaşılan bir mektup aldı.
7) Ekim 2018'de kimliği belirsiz kişiler, Moskova'daki Novaya Gazeta ofislerinin yakınında, üzerinde BASIN yazan yelekler giydirilmiş koyunların olduğu üç kafes getirdi.
8) Ofisin yakınında, gazetedeki tüm muhabirleri tehdit eden bir notla birlikte bir koyun kafası da bulundu.
9) Ekim 2018'de kimliği belirsiz kişiler, muhabir Denis Korotkov'u tehdit eden notlarla gazete binasının önüne cenaze çelengi attı.
Korotkov, Kremlin dostu Rus işadamı Yevgeny Prigozhin'in sözde güvenlik yardımcısının Prigozhin'in rakiplerine karşı en az biri ölümle sonuçlanmış birkaç saldırıya karıştığını söylediğini aktaran bir makale yayınlamıştı.
Bilinmeyen kişiler ayrıca, gazetenin önüne üstünde "Korotkov ve Novaya Gazeta baş editörüne selamlar" yazan bir not ile kesilmiş bir koç kafası ve kırmızı karanfiller içeren bir sepet bıraktılar.
10) 15 Mart 2021'de Moskova'daki Novaya Gazeta ofislerinin girişinde bir güvenlik görevlisi duruyor. Gazete, bir güvenlik kamerasının kimliği belirsiz bir kişinin ofis girişine bilinmeyen bir sıvı püskürttüğünü kaydettiğini söyledi. Binayı, Latynina'ya yapılan saldırıdakine benzer güçlü bir kimyasal koku sardı.
Kaynak: https://www.rferl.org/a/novaya-gazeta-nobel-prize-journalists-killed/24944541.html
